nieuws

Sponzen behoren tot de oudste dieren op aarde en spelen een belangrijke rol in veel ecosystemen onder water. Uit een nieuwe studie van UvA-onderzoeker Niklas Kornder en collega's blijkt dat sponzen 'niezen' om hun waterkanalen schoon te maken. Daarbij geeft de spons een soort slijm af dat door andere dieren in zijn omgeving wordt opgegeten.

Een digital twin van de samenleving die beleidsmakers kunnen gebruiken om complexe maatschappelijke problemen op te lossen: dat klinkt futuristisch. Toch is het precies waar onderzoekers van het CBS en de Universiteit van Amsterdam (UvA), in het bijzonder van het Institute for Advanced Study (IAS), aan werken.

Traditionele complottheorieën richten zich vaak op de macht: we worden gemanipuleerd door overheden of elites, die ons voor eigen gewin om de tuin leiden en onze vrijheden inperken. De laatste jaren bedienen populistische politici zich steeds vaker van samenzweringstheorieën om ideeën dat we van buitenaf bedreigd worden kracht bij te zetten.

Op de derde verdieping kunnen studenten gebruikmaken van individuele studieplekken met grote monitoren De Bibliotheek heeft circa 45 nieuwe studieplekken op de derde verdieping van het REC-H gebouw, waarvan de helft met een groot beeldscherm. Studenten kunnen hun laptop hierop aansluiten en zo comfortabel werken op een groot scherm of het scherm inzetten als tweede scherm.

Sociale normen bepalen wanneer we onze emoties kunnen laten zien en aan wie. Deze normen zijn veel strenger voor negatieve emoties dan voor positieve. Betekent dit dat we positieve emoties altijd en aan iedereen kunnen tonen? Nee, zeggen onderzoekers psychologie van de Universiteit van Amsterdam, die de uitingsnormen voor acht positieve emoties in kaart brachten.

De vraag naar jeugdhulp is enorm toegenomen, maar de meeste interventies zijn eigenlijk nauwelijks verbeterd. Het resultaat is dat kinderen en jongeren langer in behandeling blijven tegen hogere kosten en zich niet gehoord voelen in het jeugdhulpsysteem. Wetenschappers gaan het proces daarom omdraaien, net zoals ontwerpers dat doen.

De invloed van innovaties in verwarming en ventilatie op het ontwerp en gebruik van gebouwen, 1840-1920 11 mei 2022 Door de klimaatcrisis en coronapandemie staan verduurzaming en ventilatie van gebouwen volop in de belangstelling; tegelijkertijd is het opmerkelijk hoe weinig aandacht de beheersing van het binnenklimaat in de Nederlandse bouwhistorie en architectuurgeschiedenis heeft gekregen.

Hoogleraar Holocausten genocidestudies Ugur Ümit Üngör en een Syrische student van de master Holocaust and Genocide Studies kregen zo'n dertig geheime video's in handen van executies van Syrische burgers. Zij besloten de beelden te bestuderen, en na een onderzoek van twee jaar lukte het om de daders op te sporen en met hen in contact te komen.

Het ene eten vinden we lekker, het andere juist niet. De smaak van het voedsel speelt daarbij natuurlijk een belangrijke rol, maar het mondgevoel, en zelfs het geluid dat eten maakt als we erin bijten, bepalen ook of we van een eetervaring genieten. Is het mogelijk om eetbare materialen te ontwerpen die dit genot optimaliseren? Natuurkundigen en voedselonderzoekers laten zien dat dat inderdaad kan.

Vanaf 1 mei is Corrette Ploem benoemd tot bijzonder hoogleraar op de nieuwe leerstoel Recht, zorgtechnologie en geneeskunde. Met instemming van het College van Bestuur van de UvA vestigt Artsenfederatie KNMG deze leerstoel aan de FdR. De functie is ondergebracht bij de afdeling Publiekrecht, sectie Gezondheidsrecht.

We nemen voortdurend beslissingen in ons leven. Van het kiezen van een toegangspoortje op het station tot een plek om te wonen. Onze verwachtingen over de uitkomst sturen deze keuzes. Maar wat als we onzeker raken over een situatie of worden verrast door een uitkomst en onze verwachtingen niet meer kloppen? Thomas Meindertsma onderzocht hoe de hersenen omgaan met onzekerheid en verrassing bij het nemen van beslissingen.

Van maandag 7 maart tot en met zondag 13 maart is in Nederland de jaarlijkse 'Week Zonder Vlees'. De UvA steunt dit initiatief, omdat wij vinden dat elke dag vlees eten niet meer van deze tijd is. Toch hebben we besloten om deze week het aanbod op de campussen van vleesproducten niet helemaal weg te halen.

Een bekende melodie niet kunnen herkennen zonder de tekst, niet horen of iemand vals zingt en geen ritme kunnen produceren; voor sommige mensen is muzikaliteit niet hun sterkste punt. Voor een klein deel van de populatie gaat dit onvermogen heel ver: zij lijden aan de stoornis amusie. Promovendus Jasmin Pfeifer deed onderzoek naar dit nog relatief weinig onderzochte fenomeen en de invloed die dit heeft op de perceptie van gesproken taal.

FdR-wetenschappers staan midden in de maatschappij. Van mondkapjes tot Afghanistan, van toeslagen tot vaccinaties: onze mensen roeren zich in de media en daarbuiten.

Supersymmetrie is een symmetrie waarvan vaak wordt verondersteld dat die tussen elementaire deeltjes in de natuur voorkomt. In een nieuw artikel dat deze week in Physical Review Letters verscheen doen natuurkundigen van de Universiteit van Amsterdam en QuSoft een voorstel voor een systeem waarin supersymmetrie ook waargenomen kan worden tussen klompjes energie in een materiaal - zogeheten kinks en skinks.

Onderzoekers van QuSoft en IoP ontwikkelen een nieuwe methode om te quantumrekenen met gevangen ionen Natuurkundigen van de Universiteit van Amsterdam hebben een nieuwe architectuur voor een schaalbare quantumcomputer voorgesteld. Door gebruik te maken van de collectieve beweging van de onderliggende deeltjes zijn ze in staat om nieuwe bouwstenen voor quantumcomputers te construeren die minder technische problemen opleveren dan huidige state-of-the-art-methoden.

Netwerkbenaderingen zijn aan een revolutionaire opmars bezig in de psychologie. Waar voor lange tijd verklaringen voor cognitieve ontwikkeling en mentale problemen in het brein werden gezocht, richt de blik zich nu steeds meer op de interactie tussen waarneembare factoren. Zo wordt bij depressie niet meer gekeken naar een enkelvoudige oorzaak, maar naar het samenspel van symptomen als slapeloosheid, een negatieve stemming, en concentratieproblemen.

Taalwetenschapper Sybren Spit merkte op dat vaak wordt aangenomen dat kinderen heel goed zijn in nieuwe talen leren, waarbij uitleg niets zou toevoegen ten opzichte van blootstelling aan taal. Hij besloot deze aannames niet voor lief te nemen. Op 4 februari promoveert hij op zijn onderzoek naar hoe kleuters een nieuwe taal leren.

De Bibliotheek heeft veertig nieuwe studieplekken op het eiland in de entreehal van het REC-A gebouw.

Het gestroomlijnd sturen van materiaalvervorming In een nieuwe publicatie in Nature Communications laat een team van natuurkundigen uit Amsterdam, Leiden en Atlanta zien hoe in het laboratorium ontworpen metamaterialen als marionetten kunnen worden aangestuurd. Door de materialen alleen aan de buitenkant aan te raken, kunnen de onderzoekers nauwkeurig vervormingen van het gehele materiaal voorspellen en uitvoeren.