Een nieuwe omgang met comfort

De stoomketels in het ketelhuis ten behoeve van onder andere de verwarming van het Algemeen Provinciaal-, Stads- en Academisch Ziekenhuis, 1903 - De invloed van innovaties in verwarming en ventilatie op het ontwerp en gebruik van gebouwen, 1840-1920 11 mei 2022 Door de klimaatcrisis en coronapandemie staan verduurzaming en ventilatie van gebouwen volop in de belangstelling; tegelijkertijd is het opmerkelijk hoe weinig aandacht de beheersing van het binnenklimaat in de Nederlandse bouwhistorie en architectuurgeschiedenis heeft gekregen. Architectuurhistoricus Natasja Hogen wil daar met haar proefschrift 'Een nieuwe omgang met comfort', dat zij op 18 mei verdedigt, verandering in brengen. Het was Hogen snel duidelijk dat haar bouwhistorische onderzoek naar de beheersing van het binnenklimaat interdisciplinair zou zijn, omdat aan de basis van de negentiende-eeuwse installatietechniek brede sociaal-maatschappelijke en wetenschappelijk discussies over gezondheid en hygiëne ten grondslag lagen. Door de razendsnelle technologische ontwikkelingen, grotendeels als gevolg van de industriële revolutie, vonden grote maatschappelijke, sociaaleconomische verschuivingen plaats waarmee nieuwe verwachtingen met betrekking tot gezondheid en comfort gepaard gingen. Door deze vooruitgang, en de opkomst van de consumptiemaatschappij, kwam een hogere levensstandaard voor steeds meer mensen binnen handbereik. Er werden, volgens Hogen, steeds hogere eisen gesteld aan de directe leefomgeving, en daarmee aan het binnenklimaat van gebouwen.