[VIDEO] In aflevering zes van onze videoserie Boardwalk spreekt rector magnificus Silvia Lenaerts over hoe de TU/e zich ontwikkelt tot een universiteit van de 4de generatie.
Wie zijn onze bestuurders? Wat drijft hen en waar houden ze zich mee bezig? In Boardwalk gaan we elk kwartaal op pad met een bestuurder en bezoeken we een bijzondere plek op de campus. In deze aflevering ontmoeten we rector Silvia Lenaerts, die ons meeneemt naar het PULS/e Lab van hoogleraar fotoakoestiek en echografie Richard Lopata. Daar vertelt ze over de ambitie van de TU/e om een 4de generatie universiteit te worden.
Het begrip ’4de generatie universiteit’ komt regelmatigvoorbij in beleidsstukken en gesprekken. In het nieuwe instellingsplan (waar nu aan wordt gewerkt) wordt het ook expliciet benoemd, maar wat betekent het nu echt? Lenaerts legt het helder uit: "Het betekent dat we als universiteit waarde creëren - niet alleen vóór, maar ook mét de maatschappij. We maken deel uit van de regio en pakken daarin actief onze rol op."
Volgens haar is het essentieel dat de universiteit een open plek is.
"We moeten een omgeving zijn waar iedereen zich welkom voelt, of je nu komt voor onderwijs, onderzoek of om op een andere manier maatschappelijke impact te maken."
Van buiten naar binnen
Hoogleraar Marcel Bogers is groot voorstander van de 4de generatie universiteit en doet daar ook onderzoek naar. Hij vult aan: "Valorisatie is een belangrijk derde element. Daarmee bedoelen we waarde creëren met je onderzoek, dat kan maatschappelijk of economisch zijn. Via initiatieven als The Gate brengen we kennis naar buiten. Maar als 4de generatie universiteit halen we óók kennis van buiten naar binnen. Samen met partners in de regio kunnen we complexe maatschappelijke vraagstukken aanpakken. En dus de maatschappij als het ware naar binnen halen."
Vier generaties uitgelegd
De rol van universiteiten is in de loop der eeuwen steeds breder geworden.
De 1e generatie universiteit draaide om kennisoverdracht - onderwijs dus. De eerste universiteit ontstond in 1088 in Bologna, Italië, en had als doel om vragen vanuit de samenleving te beantwoorden, met name over recht.
De 2e generatie kwam erbij toen wetenschappelijk onderzoek werd toegevoegd. In Nederland richtte Willem van Oranje in 1575 de Universiteit Leiden op. Rond 1700 deed professor Boerhaave daar zijn proeven en bouwde hij zijn eigen instrumenten - een vroege vorm van academische innovatie.
De 3e generatie voegde valorisatie toe: kennis omzetten in maatschappelijke of economische waarde. Op de TU/e gebeurt dat onder andere via The Gate, dat startups ondersteunt in hun groei en ontwikkeling.
De 4de generatie, waar de TU/e nu naartoe werkt, draait om samenwerking: met de regio, met bedrijven, met burgers. En vooral ook: kennis delen en ontvangen.
PULS/e Lab: een mini-ecosysteem
Een goed voorbeeld van deze aanpak is het PULS/e Lab van hoogleraar Richard Lopata. "Dit lab brengt onderwijs, onderzoek, valorisatie samen, en werken we met en voor de maatschappij. Alles wat een 4de generatie universiteit moet zijn, zie je hier."
In het lab wordt gewerkt aan innovatieve echotechnologie: compacter, sneller, betaalbaarder en patiëntvriendelijker dan andere beeldvormende technieken zoals CT-scans en MRI’s. Denk aan systemen die met licht en geluid in het lichaam kunnen kijken. De samenwerking is breed: ziekenhuizen, bedrijven en patiënten zijn actief betrokken bij de ontwikkeling.
Volgens de rector is het werk van Lopata een uitstekend voorbeeld van hoe alles samenvalt. "Hier dragen we bij aan betaalbare gezondheidszorg."
Tot slot wil ze nog wel aanvullen dat alle pilaren van de 4e generatie universiteit belangrijk zijn.
"Het is niet dat het ene beter is dan het andere. We hebben een diversiteit in profielen. Mensen die gepassioneerd zijn in onderwijs, mensen die fundamenteel onderzoek willen doen, ondernemers en mensen die vanuit de universiteit de samenwerking opzoeken binnen en buiten onze muren. Hier moet iedereen zich welkom voelen.