nieuws

Veel technologische toepassingen, zoals sensoren en batterijen, zijn sterk afhankelijk van elektrochemische reacties. Om deze technologieën te verbeteren, is het belangrijk om de reacties goed te begrijpen. De meeste bestaande methoden schieten daarin echter tekort. Ze kunnen elektrochemische processen niet op kleine schaal volgen.

Wetenschappers in Nederland kunnen vanaf vandaag gebruikmaken van het meest nauwkeurige tijden frequentiesignaal dat ooit in ons land beschikbaar was. Dankzij een nieuwe netwerkdienst van SURF, ontwikkeld in samenwerking met het Nationaal Metrologisch Instituut VSL en de internationale White Rabbit Collaboration, is dit extreem precieze signaal nu toegankelijk via het SURF-netwerk.

Wat gebeurt er als vloeibaar aardgas (LNG) in een schip tegen de wand van de opslagtank slaat? Nieuw onderzoek uit het team van natuurkundige Devaraj van der Meer (Universiteit Twente), gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS , laat zien dat daarbij veel hogere drukpieken kunnen ontstaan dan tot nu toe werd aangenomen.

Wat gebeurt er als vloeibaar aardgas (LNG) in een schip tegen de wand van de opslagtank slaat? Nieuw onderzoek uit het team van natuurkundige Devaraj van der Meer (Universiteit Twente), gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS , laat zien dat daarbij veel hogere drukpieken kunnen ontstaan dan tot nu toe werd aangenomen.

Voor het eerst hebben astronomen een zogenoemde röntgenflits uit het verre heelal kunnen koppelen aan een supernova die op zijn beurt samenhangt met een gammaflits. Wetenschappers kwamen de sterexplosie onder andere op het spoor via de röntgensatelliet Einstein Probe. Een internationaal team onder leiding van de Radboud Universiteit laat nu met metingen van ruimtetelescopen Hubble en James Webb zien dat het om een gammaflits-supernova gaat die zo'n tien miljard jaar geleden plaatsvond.

Onderzoekers van de Universiteit Twente en de Universiteit Utrecht hebben voor het eerst laten zien dat je quantumtoestanden in het ultrasmalle materiaal germaneen aan en uit kunt schakelen met alleen een elektrisch veld. De onderzoekers wisten heel precies de elektrische veldsterkte te wisselen, waardoor de bijzondere "topologische" toestanden in nanolinten verdwijnen of juist ontstaan.

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft 149 talentvolle wetenschappers, waarvan acht van de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC, affiliatie VU, een Vidi-financiering toegekend. Hiermee kunnen zij een eigen onderzoekslijn verder ontwikkelen en hun eigen onderzoeksgroep opstarten of verder uitbouwen.

De Nederlandse fusieonderzoekers Kevin Verhaegh (TU/e) en Bob Kool (Nederlands energieonderzoeksinstituut DIFFER en TU/e) leidden het werk in een samenwerking tussen de onderzoeksteams van UKAEA en het Europese EUROfusion. Internationale experimenten bij de Britse fusiemachine MAST Upgrade in Culham, geleid door Nederlandse onderzoekers, laten zien hoe het innovatieve 'Super-X' ontwerp grote voordelen biedt in het omgaan met de hete deeltjes in de uitlaat van fusie-energiemachines.

Onderzoekers van de Universiteit Twente hebben een nieuwe optische methode ontwikkeld om extreem kleine metalen nanodeeltjes zichtbaar te maken, zo klein als 1,8 nanometer. Dat is kleiner dan de meeste virussen en bijna 100.000 keer dunner dan een menselijke haar. Waar normaal gesproken dure elektronenmicroscopen nodig zijn, werkt deze nieuwe techniek met een relatief eenvoudige opstelling, zonder ingewikkelde voorbereidingsstappen.

Onderzoekers van de TU Delft is het gelukt om de magnetische kern van een atoom in real time heen en weer te zien switchen. Ze lazen de nucleaire 'spin' uit via de elektronen in hetzelfde atoom met de naald van een tunnelmicroscoop. Tot hun verbazing bleef de spin enkele seconden stabiel, wat perspectief biedt voor verbeterde controle over de magnetische kern.

Röntgenflitsen die meer dan tien jaar geleden werden ontdekt, blijken van exploderende sterren uit het vroege heelal te komen. Dat blijkt uit onderzoek van Peter Jonker en Andrew Levan van de Radboud Universiteit. Door deze flitsen te onderzoeken, kunnen we meer te weten komen over het allervroegste begin van het universum.

Onderzoekers van het Institute for Molecules and Materials (IMM) aan de Radboud Universiteit hebben een nieuwe methode ontwikkeld om te onderzoeken wat er gebeurt wanneer ammoniaken waterstofmoleculen botsen bij zeer lage temperaturen - rond 1 kelvin, vergelijkbaar met omstandigheden in de ruimte. Het experiment laat zien hoe ammoniaken waterstofmoleculen zich gedragen in deze extreem koude omgeving.

Wetenschappers van de TU Delft hebben voor het eerst quantum spinstromen in grafeen waargenomen zonder gebruik te maken van magnetische velden. Deze stromen zijn cruciaal voor spintronica, een sneller en energiezuiniger alternatief voor elektronica. De doorbraak, gepubliceerd in Nature Communications , vormt een belangrijke stap richting technologieën zoals quantumcomputers en geavanceerde geheugentoestellen.

Het heelal valt veel sneller uiteen dan gedacht. Dat blijkt uit berekeningen van drie wetenschappers van de Radboud Universiteit aan de zogeheten Hawkingstraling. Ze berekenen dat de laatste restanten van sterren ongeveer 10^78 jaar (een 1 met 78 nullen) nodig hebben om te vergaan. Dat is veel korter dan de eerder geponeerde 10^1100 jaar (een 1 met 1.100 nullen).

Onderzoekers van QuTech in Delft hebben supergeleiders en quantum dots gecombineerd om zogeheten "Majorana bound states" te observeren en manipuleren. Deze toestanden hebben eigenschappen die stabiele quantumcomputatie mogelijk zouden kunnen maken. Door een keten van drie gekoppelde quantum dots te bouwen in een tweedimensionaal elektrongas, konden ze eigenschappen van Majoranas aantonen die essentieel zijn voor het onderzoek naar op Majorana gebaseerde quantum bits.

Een Twentse uitvinding maakt de kwaliteit van lichtdeeltjes (fotonen) dusdanig beter, dat de bouw van kwantumcomputers gebaseerd op licht goedkoper en praktischer wordt. De onderzoekers publiceerden hun onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Physical Review Applied . "Deze technologie is een essentieel onderdeel van elke toekomstige fotonische kwantumcomputer." Kwantumcomputers zitten op een kantelpunt: techreuzen en overheden investeren miljarden, maar er zijn twee fundamentele obstakels: de hoeveelheid qubits én de kwaliteit van deze qubits.

Als water bevriest tot ijs of verdampt tot damp, veranderen de eigenschappen ervan compleet bij een bepaalde temperatuur. Dat soort veranderingen, die we faseovergangen noemen, zijn cruciaal om materialen te begrijpen. Maar hoe werken zulke overgangen in nanomaterialen? In Nature Communications deelt een team van wetenschappers onder leiding van TU Delft nieuwe inzichten in de complexe faseovergangen van magnetische nanomaterialen.

Als je begint met een tweedimensionane band en die steeds smaller maakt, wanneer is het dan geen band meer en wordt het een eendimensionale lijn? Onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Universiteit Twente maakten ultradunne nanobanden van één atoom dik, bestaande uit germaniumatomen. Ze toonden aan dat dit systeem verbazingwekkende eigenschappen heeft die bijvoorbeeld nuttig kunnen zijn voor een kwantumcomputer.

Wetenschappers van de Universiteit Twente hebben een manier ontwikkeld om zeer geordend halfgeleidermateriaal bij kamertemperatuur te maken. Dit UT-onderzoek is vandaag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Synthesis . Deze doorbraak zou de opto-elektronica efficiënter kunnen maken door de kristalstructuur te controleren en het aantal defecten op nanoschaal te verminderen.

In een recent onderzoek aan de Universiteit Twente ontdekten onderzoekers een manier om licht op een bijzondere, symmetrische, manier te verstrooien met behulp van nanotechnologie. Dit kan mogelijk worden gebruik voor toekomstige technologieën zoals namaakbestrijding. Voor het onderzoek printten de onderzoekers kubusjes van ongeveer vijf keer kleiner dan de diameter van een mensenhaar, die bestonden uit staafjes in willekeurige richtingen.