In een recente publicatie in Brain Structure and Function wordt de BrainHelpDesk uitgelicht als een innovatieve manier om het publiek bij wetenschap te betrekken. Dit online platform biedt iedereen de mogelijkheid om vragen over het brein te stellen en rechtstreeks antwoord te krijgen van experts in de neurowetenschappen. De auteurs moedigen collega-wetenschappers aan om wetenschap dichter bij de maatschappij te brengen en stil te staan over hoe zij communiceren buiten de traditionele academische omgeving.
We leven in een wereld waarin informatie overal beschikbaar is en door iedereen kan worden gedeeld. Dat heeft veel voordelen, maar maakt het ook lastiger om te bepalen welke bronnen betrouwbaar zijn. Sociale media en AI-tools versterken dit probleem. Fleur Zeldenrust, een van de oprichters van de BrainHelpDesk, legt uit: "Er zijn veel misverstanden over het brein, terwijl wij als wetenschappers vaak denken: daar zijn we het allang over eens."
Sommige van deze misvattingen blijken verrassend hardnekkig en beïnvloeden hoe mensen denken over leren, geheugen of gedrag. Een voorloper van de BrainHelpDesk, de Climate Helpdesk, helpt om misverstanden over klimaatveranderingen uit de wereld te helpen. Toen Fleur over dit initiatief hoorde, dacht ze: "Dit is precies wat we ook nodig hebben voor het brein."
Innovatief platform
Met dit idee in gedachten richtten onderzoekers van het Donders Instituut in 2022 de BrainHelpDesk op. Via dit platform kunnen mensen vragen stellen over het brein en krijgen zij antwoord van een toegewijd team van neurowetenschappers. De reacties zijn geschreven in duidelijke, toegankelijke taal en worden vaak ondersteund met illustraties die helpen om complexe hersenprocessen uit te leggen.
Van monoloog naar dialoog
De BrainHelpDesk laat zien hoe wetenschapscommunicatie ook tweerichtingsverkeer kan zijn. In plaats van alleen feiten te presenteren, gaan onderzoekers in gesprek met het publiek en beantwoorden zij echte vragen. Zo voelen mensen zich betrokken en krijgen zij meer inzicht in de wetenschap die hun dagelijks leven raakt. Het platform laat zien dat wetenschapscommunicatie meer kan zijn dan een eenzijdige overdacht van kennis.
Fleur benadrukt: "Wat mij misschien nog het meest verraste, is dat mensen niet alleen medische vragen stellen. Ze komen ook met heel fundamentele vragen: Hoe werkt geheugen eigenlijk? Hoe leer je een taal? Ze willen echt begrijpen hoe het brein werkt."
Een inspiratie voor anderen
In hun publicatie blikt het team van The BrainHelpDesk terug op wat zij hebben geleerd tijdens dit proces van directe betrokkenheid. Ze ontdekten dat wetenschap begrijpelijk kan worden gedeeld zonder aan nauwkeurigheid in te leveren. Door hun ervaringen te delen, hopen zij andere onderzoekers te inspireren om op vergelijkbare manieren de verbinding met het publiek te zoeken.
Vooruitkijkend voegt Fleur toe: "Sociale media zijn een prachtige manier om veel mensen te bereiken, maar wij zijn nog zoekende naar hoe je als wetenschapper op een rustige en betekenisvolle manier kan inzetten, zonder onze eigen manier van communicatie te verliezen."
Doe mee aan het gesprek
Ben je nieuwsgierig naar het brein? Stel dan je vraag aan de BrainHelpDesk. Je kunt je vraag online indienen of het team ontmoeten tijdens evenementen en zo deel uitmaken van een groeiend dialoog die wetenschap dichter bij de samenleving brengt. Sinds de lancering van de vernieuwde BrainHelpDesk trekt het platform inmiddels 300 tot 400 bezoekers per maand. De meest bekeken vraag tot nu toe is: Hoe ontstaat persoonlijkheid? Voor het antwoord zul je zelf een kijken moeten nemen op het platform.