nieuws

Onderzoekers van het Van 't Hoff Institute for Molecular Sciences hebben een belangrijke stap gezet op weg naar volledige circulariteit van fosfaatrecycling volgens het SusPhos proces.

Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam hebben bij het olifantenverblijf in ARTIS een BirdScan radar geïnstalleerd om vogel migratie te meten. Deze BirdScan radar is onderdeel van de eerste locatie van het nationale onderzoeksproject ARISE , dat het ultieme doel heeft om de biodiversiteit in Nederland te monitoren.

Theoretisch natuurkundigen hebben een nieuwe stap gezet in het doorgronden van het zogeheten neutrinoloze dubbel-bètaverval. Dat verval in atoomkernen is nog nooit gezien, maar een waarnemingen zou een belangrijk signaal zijn dat de standaard deeltjestheorie niet voldoet. Theoreticus Jordy de Vries van de Universiteit van Amsterdam in Nikhef publiceert met collega's een vervolg op een artikel dat in 2018 veel ophef veroorzaakte.

Met de opkomst van het populisme kwamen ook de verklaringen waarom mensen zich hiertoe aangetrokken voelen. Een internationale studie in 15 Europese landen, uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en gefinancierd door EU Horizon 2020, legt nu de rol van negatieve emoties bloot.

IViR-onderzoek van Dr. Kristina Irion over AI-regelgeving Recent onderzoek van Dr. Kristina Irion brengt drie EU-beleidsterreinen samen die elkaar in het digitale tijdperk kruisen: consumentenbescherming, EU-bestuur van AI en buitenlandse handel van de EU. 'Ze raken zo met elkaar verweven', zegt Dr. Irion.

Extreme verlegenheid ontstaat vermoedelijk al in de heel vroege jeugd. Ontwikkelingspsycholoog Milica Nikolic onderzoekt hoe ouders kunnen voorkómen dat hun kind later te verlegen wordt - want dat heeft namelijk nogal wat negatieve gevolgen, zowel op mentaal als op lichamelijk gebied. We kennen het (bijna) allemaal wel: alle ogen zijn op ons gericht, bijvoorbeeld op het werk als we een presentatie moeten geven, en plotseling voelen we ons verlegen.

Een interdisciplinair team van onderzoekers van de universiteiten van Konstanz en Amsterdam heeft een nieuwe materietoestand ontdekt, vloeibaar glas, met structuureigenschappen die tot nu toe niet eerder waren waargenomen. De ontdekking leidt tot nieuwe inzichten in de eigenschappen en fase-overgangen van glas.

'Verstrengeling' in een alomtegenwoordig begrip in het moderne natuurkundeonderzoek: het komt voor in vakgebieden variërend van quantumzwaartekracht tot quantumcomputers. In een publicatie die vorige week in Physical Review Letters verscheen, schijnen UvA-IoP-natuurkundige Michael Walter en zijn collega Sepehr Nezami nieuw licht op de eigenschappen van quantumverstrengeling.

Met de computer Rembrandt tot leven wekken en een nieuw schilderij laten maken met behulp van AI, het kan! Maar hoe zit het dan met het intellectueel eigendom? Onderzoekers van het Instituut voor Informatierecht (IViR) adviseerden de Europese Commissie hierover. Een paar jaar geleden is het onderzoekers gelukt een nieuw portret in de stijl van Rembrandt te maken met behulp van technieken op het gebied van kunstmatige intelligentie.

Soms kan de binnenkant van een materiaal bepalen wat er aan de buitenkant gebeurt. Een team van natuurkundigen van de Universiteit van Amsterdam heeft een nieuwe manier ontwikkeld om deze algemene waarheid nuttig te gebruiken, in het bijzonder in systemen waarin geen sprake is van energiebehoud. De resultaten werden deze week gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.

In een recente featured review voor Physics Today legt Anne de Visser (UvA-IoP) uit hoe bepaalde bijzondere materialen geheel zonder weerstand elektriciteit kunnen geleiden - en zich zelfs beter gedragen wanneer er een magnetisch veld wordt aangezet. Soms zijn materialen in staat stroom te geleiden zonder enige weerstand: supergeleiding .

In maart van dit jaar werd het artikel over het baan-impulsmoment van licht dat Les Allen, Marco Beijersbergen, Robert Spreeuw (UvA-IoP) en Han Woerdman in 1992 schreven, door het tijdschrift Physical Review A gekozen als een van drie "classics". Als verder eerbetoon is het artikel nu ook opgenomen in de 50th Anniversary Milestone Collection van het tijdschrift.

De coronapandemie houdt de hele wereld in zijn greep. Het bestrijden van het nieuwe virus en de effecten ervan vereist onderzoek en inzichten uit vele disciplines. Elke dag komt er wereldwijd uit onderzoek een enorme hoeveelheid potentieel veelbelovende nieuwe inzichten naar voren. Een groot deel is echter nog niet of niet voldoende door vakgenoten beoordeeld, en snelle en zorgvuldige publieke beoordelingen van de nieuwste inzichten zijn schaars.

Bij grote ingrijpende en complexe gebeurtenissen zoals de coronapandemie, zoeken we naar antwoorden om met onze onzekerheid om te gaan.

Onderzoekers van zes verschillende ziekenhuizen gaan onderzoek doen naar hersenschade als gevolg van het coronavirus. Vanuit het Amsterdam UMC / de Universiteit van Amsterdam is Esmée Verwijk bij dit onderzoek betrokken, klinisch neuropsycholoog in Amsterdam UMC en universitair docent bij de programmagroep Brein en Cognitie, onderdeel van de Faculteit der Maatschappijen Gedragswetenschappen (FMG).

Het was onlangs overal in het nieuws: een Nederlandse man die door ernstig hersenletsel acht jaar lang niet kon bewegen of praten, kan weer normaal functioneren met het gebruik van slaappillen. Neurobiologen Conrado Bosman en Cyriel Pennartz van het UvA Swammerdam Institute for Life Sciences horen tot de wetenschappers van de studie achter dit fenomeen.

Wat zijn de ingrediënten van een hit? En waarom onthouden we het ene liedje zoveel beter dan het andere? Muziekwetenschappers Ashley Burgoyne en Henkjan Honing onderzoeken dat aan de hand van muziek uit het Eurovisie Songfestival. In het online experiment Hooked on Music , dat onlangs werd gelanceerd, krijg je liedjes te horen uit verschillende edities van het Eurovisie Songfestival.

Begrijp je beter hoe de ander zich voelt 'als je hetzelfde hebt doorgemaakt'- Nieuw onderzoek komt met een onverwacht antwoord. Gedeelde levenservaringen kunnen ook voor minder inzicht in de emoties van de ander zorgen. Om je in de ander te kunnen verplaatsen is het misschien wel helemaal niet handig om 'hetzelfde' doorgemaakt te hebben.

Jos Baeten, directeur van het Centrum Wiskunde & Informatica, en Peter van Tienderen, decaan van de Faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica van de Universiteit van Amsterdam, hebben deze week een overeenkomst getekend om de samenwerking tussen het CWI en de UvA voort te zetten. Sinds 2015 is QuSoft uitgegroeid tot een toonaangevend onderzoeksinstituut waarin meer dan zestig wetenschappers van het Nederlandse onderzoeksinstituut CWI en van de UvA samenwerken aan fundamenteel en multidisciplinair kwantumonderzoek.

Het verlies van grote, fruitetende zoogdieren in tropische ecosystemen zal ernstige gevolgen hebben voor veel regenwoudplanten. Dit blijkt uit een studie met empirische gegevens en simulaties van deze zaden verspreidende zoogdieren en palmen, beide iconische elementen van tropische bossen. De auteurs van het onderzoek, waaronder UvA-onderzoekers Jun Ying Lim en W. Daniel Kissling, publiceerden hun resultaten in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.