nieuws

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht hebben aangetoond dat het smelten van de West-Antarctische ijskap onder bepaalde omstandigheden de Atlantische oceaancirculatie (AMOC) kan stabiliseren. De studie , gepubliceerd op 14 november in Science Advances, laat zien hoe smeltwater uit het zuiden de verzwakking van deze cruciale oceaanmotor kan afremmen.

Onderzoek toont aan hoe klimaatverandering het Arctisch landschap én lokale gemeenschappen beïnvloedt Het dooien van permafrost in het noordpoolgebied versnelt de afbrokkeling van kusten en zorgt ervoor dat grote hoeveelheden koolstof in de atmosfeer terechtkomen. Dat blijkt uit onderzoek van aardwetenschapper Fleur van Crimpen, die de effecten van dooiend permafrost langs de Canadese Beaufortzee in kaart bracht.

Aardwetenschappers van de VU en de Lanzhou Universiteit China hebben in de uiterwaarden van de Maas een eeuwenoud archief van overstromingen blootgelegd. Uit boorkernen die zij namen uit oude, verlaten rivierarmen blijkt dat overstromingen van de Maas niet willekeurig plaatsvinden, maar al duizenden jaren bepaalde klimaat-gestuurde patronen volgen.

Aardwetenschappers hebben voor het eerst een druipstructuur onder de oceaanbodem ontdekt. Deze structuur heeft een breuk gevormd die waarschijnlijk verantwoordelijk was voor de grootste Europese aardbeving ooit, in 1755. De breuk kan in de toekomst weer voor soortgelijke grote aardbevingen zorgen.

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft aan 200 veelbelovende onderzoekers, waarvan dertien van de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC, uit de volle breedte van de wetenschap een Veni-financiering toegekend. De laureaten kunnen daarmee in de komende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen.

Het extreme zomerhoogwater van juli 2021 heeft aangetoond hoe kwetsbaar en onvoorspelbaar de Maas is. Onderzoekers van onder andere Wageningen University & Research (Hermjan Barneveld en Ton Hoitink) en de Vrije Universiteit Amsterdam (Willem Toonen) ontdekten dat de bodem van de Maas in korte tijd drastisch veranderde.

In bergachtige gebieden wordt een aardbeving soms versterkt door de vorm van het landschap. Uit onderzoek van de Universiteit Twente blijkt dat de vorm van het landschap vooral verder van het epicentrum het risico op aardverschuivingen vergroot. Dichterbij het epicentrum is het met name de kracht van de aardbeving zelf.

Nieuw onderzoek, gepubliceerd in Nature, onthult een aanzienlijke hoeveelheid smeltwater binnen de Groenlandse ijskap, dat er tijdelijk ligt opgeslagen gedurende de zomermaanden. Het is een internationale groep onderzoekers voor het eerst gelukt om het smeltwater te kwantificeren, aan de hand van plaatsbepalingsgegevens.

Stuart Pearson, coastal engineer bij TU Delft, ontvangt een NWO Veni-beurs. Hij gaat onderzoeken hoe sediment zich verplaatst. Op het niveau van een individuele zandkorrel. Zo hoopt hij een numeriek model te verifiëren waarmee precies de afgelegde route van het zand duidelijk wordt. Dit kan een uitkomst bieden om de kustbescherming op een natuurlijke manier te beïnvloeden en stimuleren.

Op 5 juli 2024 vertrekken vijf onderzoekers van de Radboud Universiteit naar het échte hoge noorden om onderzoek te doen naar klimaatverandering op Spitsbergen. Een week lang zullen de wetenschappers onder leiding van aardwetenschapper Wytze Lenstra monsters nemen van de zeebodem en de waterkolom in één van de fjorden daar.

Een baanbrekend onderzoek door een internationaal team van onderzoekers heeft aangetoond dat zeewierbossen een belangrijke bijdrage leveren aan de opslag van koolstof in de oceanen. Hun onderzoek schat dat de zeewierbossen op aarde elk jaar 56 miljoen ton koolstof (tussen de 10 en 170 miljoen ton) naar diepe putten in de oceaan transporteren.

Hoge golven doen de mangroven dagenlang flink opschrikken tijdens een experiment in de Deltagoot in Delft. Onderzoekers van Deltares en de TU Delft kijken hoever ze kunnen gaan door de golven en de kracht op de bomen steeds verder op te voeren. Zij testen hoe sterk mangrovebomen zijn onder extreme golfcondities en welke bijdrage ze leveren aan de waterveiligheid.

Het is een team van onderzoekers van de TU Delft gelukt om op enkele centimeters nauwkeurig de topografie van het strand langdurig in kaart te brengen. De unieke dataset geeft voor elke uur, drie jaar lang, inzicht in veranderingen van de kust. Deze gegevens zijn belangrijk voor het onderhoud van de duinen en om het achterland goed te blijven beschermen.

Hoe zorgt Saharastof ervoor dat het krachtige broeikasgas methaan uit de atmosfeer boven de Atlantische Oceaan verdwijnt? Onlangs zijn de Universiteit Utrecht en andere instituten gestart met een onderzoeksproject in samenwerking met de scheepvaartindustrie om deze vraag te beantwoorden. Het project wordt gefinancierd door een NGO genaamd Spark Climate Solutions en volgens de wetenschappers kunnen de resultaten mogelijk leiden tot een veilige en effectieve kunstmatige verwijdering van methaan uit de atmosfeer.

Geologen wisten het al: aan de noordwestelijke rand van Australië brak 155 miljoen jaar geleden een stuk continent af van 5000 kilometer lengte. Dat blijkt uit de "leegte" die het achterliet: een bekken, diep verscholen onder het zeeoppervlak, dat bekend staat als de Argovlakte. Naar dit bekken werd het jonge continent "Argoland" genoemd.

De olie-industrie in Roemenië heeft een enorm potentieel voor vermindering van methaanuitstoot. Dat heeft een team van wetenschappers onder leiding van de Utrechtse hoogleraar Thomas Röckmann aangetoond. De Roemeense olie-industrie stootte in 2019 net zoveel methaan uit als alle andere olie-industrieën in Europa samen.

Er is naar schatting veel minder plastic in de wereldwijde oceaan aanwezig dan wetenschappers dachten. Dat blijkt uit berekeningen met een nieuw computermodel waarin een recordaantal metingen en waarnemingen van plastic in de oceaan zijn meegenomen. Een relatief groot deel van het plastic bestaat bovendien uit grote stukken die makkelijker zijn op te ruimen.

Een studie over de Atlantische handel in tot slaaf gemaakten van Philip Hans Franses en dr. Wilco van den Heuvel van Erasmus School of Economics, onthult dat van alle tot slaaf gemaakten die in Nederlandse koloniën aankwamen, 37,4% werd vervoerd door de Portugezen en 12,6% door de Nederlanders.

Zeeën op onze planeet bevatte bijna 2,5 miljard jaar geleden afwisselend meer of minder zuurstof. Dat komt door het langzame 'wiebelen' van de draaiende aarde. Dat schrijft een internationaal team van wetenschappers, deels verbonden aan de Universiteit Utrecht en het koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ).

Geologen uit Utrecht, Londen en Granada hebben het eerste directe bewijs gevonden voor de grootst bekende mega-overstroming die ooit op aarde heeft plaatsgevonden. Deze megavloed beëindigde de zogenaamde messiniaanse crisis, een periode zo'n zes miljoen jaar geleden waarin het waterpeil in de Middellandse Zee vermoedelijk zo'n 1,5 km daalde, wat een extreme milieucrisis in de regio veroorzaakte.