nieuws

Welke gistsoorten kunnen het beste worden gebruikt voor kwalitatieve wijnen en alcoholvrije bieren? En hoe maken gistcellen keuzes bij het omzetten van suiker in energie? Systeembioloog Julius Battjes onderzocht hoe dit werkt en wat dit kan betekenen voor een duurzame en efficiënte productie. Gist slim laten werken Door klimaatverandering worden druiven steeds zoeter.

Onderzoekers van de Universiteit Twente hebben een methode ontwikkeld om purschuim uit matrassen en meubels, maar ook bijvoorbeeld sponsjes te recyclen. Ze deden dit veilig, zonder gebruik van giftige stoffen. De ontdekking biedt een circulaire oplossing voor miljoenen tonnen moeilijk te verwerken afval.

Aardwetenschappers van de VU en de Lanzhou Universiteit China hebben in de uiterwaarden van de Maas een eeuwenoud archief van overstromingen blootgelegd. Uit boorkernen die zij namen uit oude, verlaten rivierarmen blijkt dat overstromingen van de Maas niet willekeurig plaatsvinden, maar al duizenden jaren bepaalde klimaat-gestuurde patronen volgen.

Onderzoek van onder andere microbiologen Martijn Wissink en Cornelia Welte van de Radboud Universiteit helpt bij het begrijpen van hoe micro-organismen de methaanbalans op aarde regelen. De wetenschappers hebben laten zien hoe een methaanomzettend enzym (MCR) in detail werkt. Methaan willen we zoveel mogelijk uit onze atmosfeer houden: het is een krachtig broeikasgas, ruim 25 keer sterker dan kooldioxide.

De door het ESA-geleide Solar Orbiter-missie heeft de stroom energetische deeltjes die door de zon de ruimte in worden geslingerd onderverdeeld in twee groepen. Dit onderzoek is gedaan door onder andere Antonio Vecchio van de Radboud Universiteit. Het ruimtevaartuig Solar Orbitor is daarbij recht door de elektronenstromen uit de zon heengevlogen.

De komende decennia zal klimaatverandering wereldwijd nieuwe bedreigingen met zich meebrengen. Onderzoekers van Climate Analytics (Berlijn) en het Global Data Lab (GDL) van de Radboud Universiteit hebben langetermijnprognoses ontwikkeld voor de mondiale klimaatkwetsbaarheid, die reiken tot het jaar 2100.

Zes UT-wetenschappers ontvangen een Veni-subsidie van maximaal 320.000 euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Anouk Bomers, Jolien Wolbert, Marcella Hoogeboom, Jannis Kraiss, Remko Fermin en Florian Lucas kunnen de komende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen.

Het extreme zomerhoogwater van juli 2021 heeft aangetoond hoe kwetsbaar en onvoorspelbaar de Maas is. Onderzoekers van onder andere Wageningen University & Research (Hermjan Barneveld en Ton Hoitink) en de Vrije Universiteit Amsterdam (Willem Toonen) ontdekten dat de bodem van de Maas in korte tijd drastisch veranderde.

Zandsuppleties zijn al jaren een belangrijke manier om de Nederlandse kust te beschermen tegen erosie en zeespiegelstijging. Maar over één type suppletie, de onderwatersuppletie, weten we verrassend weinig. Een recent wetenschappelijk overzichtsartikel van de Universiteit Twente brengt bestaande kennis op dit gebied in kaart en onderstreept de noodzaak van verder onderzoek.

Methoden die de opname van koolstofdioxide (CO2) door de oceanen verbeteren en de klimaatcrisis helpen bestrijden, kunnen de zuurstofverarming van de oceanen aanzienlijk verergeren. Bij de beoordeling van de geschiktheid van methoden moet daarom rekening worden gehouden met de mogelijke gevolgen voor het zuurstofgehalte in de zee.

Waterstof speelt een veelbelovende rol in de energietransitie. Maar wanneer waterstof in de atmosfeer terechtkomt, draagt het indirect bij aan opwarming. Om het klimaatvoordeel van waterstof te maximaliseren, is het daarom essentieel om nauwkeurig vast te stellen hoeveel waterstof in elke fase van de waterstofketen vrijkomt door lekkage of andere oorzaken.

Uit een nieuw onderzoek blijkt dat bijna 70% van de klimaataanpassingsplannen in Europese steden enorme inconsistenties bevat. Dit beperkt de effectiviteit van de aanpak van de toenemende klimaatrisico's ernstig. "Nu Europa twee keer zo snel opwarmt als andere continenten, vormt deze 'aanpassingskloof' een steeds grotere bedreiging voor de 75% Europeanen die in steden wonen", zegt UT-onderzoeker en hoofdauteur Diana Reckien.

Lachgas kennen wij als lachgaspatronen voor bijvoorbeeld slagroomspuiten of als narcosemiddel in het ziekenhuis. Maar lachgas is veel méér dan alleen dat. Zo komt dit krachtige broeikasgas bijvoorbeeld ook vrij bij waterzuiveringsinstallaties en vormt daarmee een bedreiging voor ons klimaat. Onderzoeker Nina Roothans (TU Delft) heeft echter bruikbare strategieën kunnen identificeren om de uitstoot van lachgas te verminderen.

Ontbrekende soorten laten zien dat menselijke invloed op biodiversiteit groter is dan gedacht Een nieuw wereldwijd onderzoek, gisteren gepubliceerd in Nature , laat zien dat in door mensen verstoorde regio's veel inheemse plantensoorten ontbreken op plekken waar ze wel zouden kunnen groeien. Traditionele methoden om biodiversiteit te meten-zoals simpelweg het tellen van aanwezige soorten-geven geen volledig beeld.

Stikstof is een kleuren geurloos gas in de lucht. Hoewel stikstof op zichzelf geen probleem vormt voor mens en milieu, kan het verbindingen aangaan met andere elementen, zoals zuurstof en waterstof. Hierdoor ontstaan stikstofoxiden en ammoniak, die wél schadelijk kunnen zijn. Deze stikstofverbindingen uit landbouw, verkeer en industrie komen in de lucht terecht en slaan uiteindelijk neer op de grond.

Het Noordpoolgebied speelt een centrale rol in het wereldwijde klimaatsysteem. Maar klimaatverandering kan het evenwicht verstoren. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van het Alfred Wegener Instituut en de Vrije Universiteit Amsterdam heeft een uitgebreide analyse gepresenteerd van de huidige staat van de Arctische koolstofcyclus.

Bosbranden kunnen de hele winter doorsmeulen in boomstammen en wortels. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in Nature Ecology & Evolution. Eerder was al bekend dat bosbranden in boreale gebieden kunnen overleven in de winter door te smeulen in veengrond: zogenaamde 'zombiebranden'. Maar een groep wetenschappers van onder meer de Vrije Universiteit Amsterdam ontdekte dat branden de winter ook kunnen doorstaan door te smeulen in boomstammen en wortels.

Met de veldkrekel - het insect van het jaar 2024 - gaat het de laatste jaren bergafwaarts. Uit onderzoek van Joost Vogels van de Radboud Universiteit, Stichting Bargerveen en onderzoekscentrum B-WARE blijkt dat dit met name door een teveel aan stikstof komt.

De uitstoot van CO2 door bosbranden is sinds 2001 wereldwijd met 60% gestegen en is in delen van de noordelijke boreale bossen bijna verdrievoudigd, volgens een nieuwe studie van onder meer VU-klimaatwetenschapper Sander Veraverbeke. De studie, geleid door de University of East Anglia, werd gepubliceerd in Science .