nieuws

Verdwijnende donkere materie zou héél langzaam een signaal uitzenden vanuit dwergsterrenstelsels rond de Melkweg Donkere materie is nog ongrijpbaarder dan voorheen werd gedacht. Dat is de belangrijkste conclusie van een nieuwe studie door een groep wetenschappers onder wie Shin'ichiro Ando van het UvA-Institute of Physics.

Een internationaal team van onderzoekers met onder andere Professor Alex de Koter van de Universiteit van Amsterdam en de KU Leuven heeft met waarnemingen en modellen laten zien dat de tot nu toe slecht begrepen grote verscheidenheid in de structuur van sterrenwinden komt door begeleidende sterren of door grote exoplaneten.

JIM, Jouw Ingebrachte Mentor, is een aanpak die jongeren helpt door hen te vragen een mentor uit het eigen netwerk te kiezen. UvA orthopedagoog Levi van Dam en systeemtherapeut Suzanne de Ruig brengen het onderzoek over en ervaringen met JIM in een bundel bij elkaar en presenteren hierin ook hoe aan de slag te gaan met JIM.

Anders dan klassieke economische theorieën stellen, nemen mensen niet de economische beslissingen waar zij het meeste voordeel van hebben, maar kiezen ze vaak voor standaardopties. Experimenteel onderzoek door gedragswetenschappers van de Universiteit van Amsterdam toont aan hoe deze bias voort kan komen uit iemands interne staat van zijn.

Een team van natuurkundigen, onder leiding van Katerina (Dohnalová) Newell van de Universiteit van Amsterdam, heeft een nieuwe manier ontwikkeld om de optische eigenschappen van silicium-nanokristallen - die onder normale omstandigheden erg slecht zijn - aanzienlijk te verbeteren. Het resultaat is gepubliceerd in het tijdschrift Chemistry of Materials, waarbij Dohnalová's illustratie gekozen werd voor de omslag van het tijdschrift.

Het onderzoek van natuurkundige Florian Schreck naar quantumklokken en ultrakoude atomen is geselecteerd als een van de 13 projecten die gehonoreerd worden in het Studiotopia-initiatief voor samenwerkingsverbanden tussen kunst en wetenschap. Gedurende 17 maanden zullen kunstenaars Dmitry Gelfand en Evelina Domnitch met Schreck samenwerken in een residency-programma gericht op duurzame ontwikkeling.

In de jeugdzorg zijn te veel interventies gebaseerd op "gevoel" in plaats van op wetenschappelijke kennis. Het expertisecentrum Fortho, dat is gelieerd aan de Universiteit van Amsterdam, wil daar verandering in brengen.

Vrouwen waren het slachtoffer van genderspecifiek geweld tijdens de Spaanse burgeroorlog en de dictatuur van Franco, zegt archeoloog en forensisch antropoloog Laura Muñoz-Encinar in een recente publicatie. Door onderzoek naar massagraven vond ze nieuw bewijs over de specifieke vormen van onderdrukking die vrouwen in deze periode meemaakten.

Gels komen overal in ons dagelijks leven voor, maar de precieze manier waarop ze ontstaan is niet heel goed begrepen. Door experimentele waarnemingen te combineren met numerieke modellen hebben natuurkundigen van de universiteiten van Amsterdam en Cambridge en van Unilever nu laten zien dat gelvorming sterke overeenkomsten vertoont met een ander bekend natuurkundig verschijnsel: percolatie.

We weten veel over het gedrag en beleid van rechtse autocraten, maar over hun persoonlijkheidsprofiel was nog weinig bekend. Alessandro Nai (Universiteit van Amsterdam) en Emre Toros (Universiteit van Hacettepe, Ankara) analyseerden de profielen van 157 leiders wereldwijd en tonen aan dat rechtse autocraten, in vergelijking met 'mainstream' politici, hoog scoren op narcisme, psychopathie en machiavellisme.

Hoogleraar Law & Society Benjamin van Rooij doet onderzoek naar het naleven van de coronamaatregelen tijdens en na een lockdown. Recent braken er felle anti-discriminatieprotesten uit in de Verenigde Staten, en werden de regels massaal genegeerd. In gesprek met Benjamin van Rooij zoeken we naar een verklaring.

Een interdisciplinair consortium van de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Leiden en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) ontvangt €1 miljoen om een digitale infrastructuur te creëren voor netwerkanalyse van alle inwoners van Nederland. Daarmee kunnen onderzoekers en beleidsmakers cruciale inzichten opdoen over belangrijke kwesties als stratificatie, segregatie, maatschappelijke verandering en ongelijkheid.

Een nep NL-alert, berichten met foutieve cijfers, een fake-artikel dat de luchtmacht desinfecterende middelen in de lucht zou spuiten: er gaat een hoop misleidende informatie rond over COVID-19. Minister Ollongren vroeg het IViR om het juridisch kader rondom desinformatie in kaart te brengen. Onlangs informeerde ze de Tweede Kamer over de uitkomsten.

Natuurkundigen van de universiteiten van Stanford en Amsterdam, onder leiding van UvA-fysicus Jorik van de Groep, hebben een nieuw type lens geconstrueerd. De lens heeft een dikte van slechts een enkele laag atomen, en kan naar believen aan en uit worden gezet. Dergelijke regelbare optische elementen hebben veelbelovende toepassingen, bijvoorbeeld in de augmented en virtual reality.

Quantumonderzoeker Harry Buhrman treedt toe tot de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. De KNAW is het belangrijkste Nederlandse genootschap van topwetenschappers. Samen met zeventien andere onderzoekers wordt hij op 14 september 2020 als nieuw Akademielid geïnstalleerd. Buhrman is verbonden aan het CWI en de Universiteit van Amsterdam.

Hoe kunnen we de biodiversiteit en ecosystemen op aarde beschermen? Voor succesvol natuurherstel is het noodzakelijk om gericht te kijken naar de complexiteit van ecosystemen, bijvoorbeeld naar de interactie tussen soorten en evolutieprocessen. Dit stelt een internationale groep wetenschappers, onder wie UvA-bodemecoloog Elly Morriën, in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature Ecology & Evolution.

In een artikel dat deze week in het tijdschrift Physical Review Letters verscheen, stellen astrofysici van de Universiteit van Amsterdam een nieuwe manier voor om mogelijk donkere materie te detecteren. Astrofysici Thomas Edwards, Marco Chianese en Bradley Kavanagh, uit de onderzoeksgroepen van Samaya Nissanke and Christoph Weniger aan het GRAPPA center of excellence , hebben de zwaartekrachtgolven bestudeerd die worden geproduceerd wanneer een neutronenster en een zwart gat samensmelten.

Virtuele assistenten zijn in opmars. Door middel van spraakherkenning kunnen ze allerlei taken voor je uitvoeren, en dat worden er steeds meer. Hoe gaan gezinnen met jonge kinderen met deze slimme software om? Hier weten we nog maar weinig over. UvA communicatiewetenschappers gaan het onderzoeken. Virtuele assistenten (VA) zijn softwareprogramma's die gebruik maken van kunstmatige intelligentie (AI) om spraakopdrachten te begrijpen en taken uit te voeren voor gebruikers.

Giovanni Colavizza, onderzoeker op het gebied van digital humanities, ontvangt van NWO subsidie voor een project dat wetenschappers en overheden moet helpen aan betrouwbare informatie in de strijd tegen het coronavirus.

Duizenden installaties voor het opwekken van duurzame energie staan in natuurgebieden die cruciaal zijn voor de biodiversiteit. Zorgwekkend, aangezien de installaties grote negatieve effecten kunnen hebben op de natuurlijke leefomgeving van vele soorten. Tot deze conclusie komt een internationaal team van onderzoekers, onder wie UvA-ecoloog James Allan.