NWO Exacte en Natuurwetenschappen (ENW) heeft in totaal 28 projectsubsidies toegekend binnen de Open Competitie ENW XS. Daarbij zitten vijf Utrechtse onderzoekers: Ronald van Gaal, Dorota Kawa en Weizhe Zhang van de Betafaculteit, Daniel Hurdiss van de faculteit Diergeneeskunde en Alessia Longoni van het UMC Utrecht. De subsidies zijn voor nieuwsgierigheids-gedreven, avontuurlijk onderzoek en het snel kunnen exploreren van een veelbelovend idee.
Meer informatie over de onderzoekers en projecten die een toekenning ontvangen:
Dr. Ronald van Gaal
Photo-sculpting drainage channels in kidney organoids
Labgekweekte mini-nieren bieden de belofte dat ze op een dag kunnen dienen als basis voor donorweefsel. Echter een belangrijke beperking is dat ze urine niet afvoeren. Wij willen de ruimtelijke locatie tussen de verschillende voorlopercellen nabootsen tijdens de bouw van mini-nieren. Alleen zo kunnen we een open afvoerbuis creëren. In wezen bootsen we de embryonale ontwikkeling na. Door gebruik te maken van geavanceerde licht-afbreekbare hydrogelen en microfluïdica, stellen wij voor om ruimtelijke controle over de voorlopercellen te verkrijgen en zo in de toekomst een open afvoerkanaal te genereren. Dit onderzoek brengt ons dichter bij donorweefsels voor nierpatiënten.
Dr. Dorota Kawa
Suberin-Inducing Microbes for Stress-Resilient Crops
Het extreme tempo en de impact van de klimaatverandering benadrukken de noodzaak voor gewassen die meerdere soorten stress kunnen weerstaan. Een veelbelovende eigenschap die bescherming tegen multistress biedt, is de productie van suberine door bepaalde wortelcellen. Suberine is een hydrofobe substantie die planten kan beschermen tegen waterverlies tijdens droogte, zuurstof bij overstromingen, of het binnendringen van schadelijke stoffen of ziekteverwekkers. Het versterken van gesuberiseerde barrières via genetische benaderingen is uitdagingd, maar onlangs geïdentificeerde Suberin-Inducing Microbes (SIMs) bieden nieuwe oplossingen. Dit Dit opent nieuwe mogelijkheden gewasbescherming.
Dr. Weizhe Zhang
Electrochemical leaf for direct atmospheric CO2 capture and conversion
Het sluiten van de koolstofkringloop door antropogene CO2-emissies om te zetten in producten met toegevoegde waarde is essentieel om een circulaire economie te realiseren. Elektrochemische omzetting van CO2, aangedreven door hernieuwbare energie, is een veelbelovende optie. Geïnspireerd door de efficiëntie van CO2-fotosynthese in een plantenblad, willen we een kunstmatig elektrochemisch blad creëren door CO2-opvang en -omzetting samen te voegen in één tandem oppervlaktereactor. We zullen moleculaire organische additieven aanbrengen op heterogene elektroden om de lokale CO2-concentratie te vergroten en CO2 selectief om te zetten in koolwaterstofproducten.
Dr. Daniel Hurdiss en Robin Veenstra (faculteit Diergeneeskunde)
Het onkweekbare kweken: de ontwikkeling van een humaan norovirus celkweekmodel met artificiële receptoren
Norovirussen zijn de voornaamste oorzaak van buikgriep en veroorzaken wereldwijd miljoenen infecties en duizenden doden per jaar. Onderzoek naar norovirussen wordt vertraagd door een gebrek aan een robuust celcultuurmodel. Aangezien de receptor van menselijke norovirussen niet bekend is, is het ontwikkelen van zo’n celcultuurmodel lastig. In dit project proberen Daniel Hurdiss en Robin Veenstra artificiële receptoren voor norovirussen te maken met de laatste ontwikkelingen in de synthetische biologie. Met deze receptoren zullen zij een celcultuurmodel voor norovirussen ontwikkelen en antivirale middelen testen. Dit onderzoek kan een revolutie in het norovirusveld teweegbrengen, en tegelijkertijd bijdragen aan het ontwikkelen van celcultuurmodellen van andere virussen.
Hurdiss: "Als dit "
Dr. Alessia Longoni (UMC Utrecht)
Harnessing Ovarian Preservation applying Engineering innovations (HOPE)
Anti-tumor immuuntherapieën zijn effectief, maar de tumoromgeving kan hun werking tegenwerken. In een muismodel van melanoom ontdekten we dat het toedienen van ß-glucan, een voedingsvezel uit bijvoorbeeld gist, als adjuvant bij zo’n therapie helpt de tumor langer weg te houden. Om deze behandeling te verbeteren, willen we beter begrijpen hoe ß-glucan zich in het lichaam verspreidt en werkt. We gaan een speciale vorm van ß-glucan maken die we kunnen volgen met MRI-scans. Dit helpt ons om de juiste dosering en timing te bepalen, zodat de behandeling in de toekomst nog effectiever kan worden en bij meerdere therapien kan worden toegepast.