Onzichtbare virussen als ’influencers’ van insectenleven
Vera Ros is werkzaam bij het Laboratorium voor Virologie. Ze krijgt haar Vici voor het onderzoeksproject Invisible influencers: How hidden virus infections shape insect life. "Insecten blijken een enorme diversiteit aan virussen te herbergen, waarvan de meeste geen zichtbare ziekte veroorzaken," vertelt Ros. "Met het onderzoek brengen we in kaart of en hoe die ’verborgen’ virusinfecties de afweer, fitheid en het gedrag van insecten beïnvloeden."Ros kijkt ook naar situaties waarin meerdere virussen tegelijk aanwezig zijn, en wat dat betekent voor de reactie van insecten op nieuwe (pathogene) infecties, binnen én over generaties heen. "Deze kennis helpt om gastheer-virusen virus-virusinteracties beter te begrijpen," zegt Ros. "Dat is relevant voor het optimaliseren van grootschalige insectenkweken en voor biologische bestrijdingsprogramma’s."
Vrouwelijke ontwikkeling bij insecten: welke genen sturen dit aan?
Eveline Verhulst van het Laboratorium voor Entomologie onderzoekt in haar Vici-project DOUBLE-IN-SEX: Redefining sexual development and its evolution in insects welke genen vrouwelijke ontwikkeling bij insecten aansturen. "Van veel insecten is redelijk bekend welke genen de ontwikkeling van mannetjes reguleren, maar voor vrouwtjes ontbreekt die kennis vaak," legt Verhulst uit. Bij steeds meer insecten lijkt het bekende gen Doublesex vooral nodig voor de ontwikkeling van mannetjes. Welke genen dan juist de ontwikkeling van vrouwtjes sturen, is vaak nog onbekend.In jonge embryo’s van parasitaire wespen zoekt ze daarom naar nog onbekende genen die betrokken zijn bij mannelijke en vrouwelijke ontwikkeling. Daarna onderzoekt ze wat deze genen precies doen en waar ze actief zijn in het lichaam. "Dat levert nieuwe inzichten op in hoe seksuele ontwikkeling bij insecten is gereguleerd en hoe deze mechanismen zich evolutionair hebben ontwikkeld," zegt Verhulst. De inzichten zijn ook relevant voor soorten die worden ingezet in biologische bestrijding, waar de verhouding mannetjes-vrouwtjes belangrijk is.
Over de Vici-beurs
De Vici-beurs is onderdeel van het NWO-Talentprogramma en is bedoeld voor ervaren onderzoekers. De beurs biedt ruimte om vernieuwend onderzoek naar eigen keuze te doen en een onderzoeksgroep verder uit te bouwen. Een Vici bedraagt maximaal 1,5 miljoen euro en loopt vijf jaar. Dit jaar ontvangen 39 onderzoekers deze beurs, waaronder vier onderzoekers van Wageningen University & Research.Virologie richt zich op plantenvirussen, arbovirussen en insectenvirussen. We streven ernaar de moleculaire en ecologische mechanismen te ontrafelen die ten grondslag liggen aan de interacties tussen virus en gastheer, en tussen virus en vector, om te begrijpen hoe deze de pathologie en overdracht bepalen.
In het Laboratorium voor Entomologie werken wij aan de fysiologie van insect-plantinteracties en aan de ecologie van parasiet-gastheeren predator-prooi-interacties. Sinds het afgelopen decennium bestuderen we ook geleedpotige vectoren van ziekten bij mensen en dieren. Onze groep staat onder leiding van Bregje Wertheim.
Sanne Boesveldt krijgt Vici-beurs voor onderzoek naar invloed van reuk op gezondheid en eetgedrag
Wageningse onderzoeker Sanne Boesveldt ontvangt een Vici-beurs van 1,5 miljoen euro van NWO.Wetenschapsfilosoof David Ludwig heeft een prestigieuze NWO Vici-beurs ontvangen voor zijn project Doing Science Differently? A Philosophy of Transgressive Science.